RSS

ประเภทของหิน

ประเภทของหิน
          หิน ( rock) นักธรณีวิทยา แบ่งประเภทของหินตามลักษณะการเกิดออกเป็น 3 ประเภท คือ หินอัคนี หินชั้นหรือหินตะกอน และหินแปร           
           1. หินอัคนี ( Igneus Rock) บางทีเรียกว่าหินภูเขาไฟเป็นหินที่เกิดจากการเย็นตัวของลาวา (lava) หรือหินหนืด (Magma) ที่ปะทุจากเปลือกโลกหรือภูเขาไฟ หินอัคนีมีอยู่ 2% ของหินบนเปลือกโลก ตัวอย่างของหินอัคนี ได้แก่ หินแกรนิต หินบะซอลต์ หินออบซิเดียน หินไดโอไรต์ หินไรโอไลต์ และหินแอนดีไซต์ ฯลฯ ดังตัวอย่างในตารางที่ 1
หินอัคนีที่สำคัญ
 

      1) หินแกรนิต ( Granite) เป็นหินอัคนีแทรกซอนที่เย็นตัวลง
ภายในเปลือกโลกอย่างช้าๆ จึงมีเนื้อหยาบซึ่งประกอบด้วยผลึก
ขนาดใหญ่ของแร่ควอรตซ์สีเทาใสแร่เฟลด์สปาร์สีขาวขุ่น
และแร่ฮอร์นเบลนด์ หินแกรนิตแข็งแรงมาก ชาวบ้านใช้ทำครก
เช่น ครกอ่างศิลา ภูเขาหินแกรนิตมักเตี้ยและมียอดมน เนื่องจากเปลือกโลกซึ่งเคยอยู่ชั้นบนสึกกร่อนผุพัง เผยให้เห็นแหล่งหิน
แกรนิตซึ่งอยู่เบื้องล่าง

   
       2) หินบะซอลต์ ( Basalt) เป็นหินอัคนีพุ เนื้อละเอียด เกิด
จากการเย็นตัวของลาวามีสีเข้มเนื่องจากประกอบด้วยแร่ไพร็อก
ซีนเป็นส่วนใหญ่ อาจมีแร่โอลิวีนปนมาด้วย เนื่องจากเกิดขึ้น
จากแมกมาใต้เปลือกโลก หินบะซอลต์หลายแห่งในประเทศไทย
เป็นแหล่งกำเนิดของอัญมณี (พลอยชนิดต่างๆ) เนื่องจากแมกมา
ดันผลึกแร่ซึ่งอยู่ลึกใต้เปลือกโลก ให้โผล่ขึ้นมาเหนือพื้นผิว
   
       3) หินไรโอไลต์ ( Ryolite) เป็นหินอัคนีพุซึ่งเกิดจากการ
เย็นตัวของลาวา มีเนื้อละเอียด ซึ่งประกอบด้วยผลึกแร่ขนาดเล็ก
มีแร่องค์ประกอบเหมือนกับหินแกรนิต แต่ทว่าผลึกเล็กมาก
จนไม่สามารถมองเห็นได้ ส่วนมากมีสีชมพู และสีเหลือง
หินอัคนีที่สำคัญ
 
         4) หินแอนดีไซต์ ( Andesite) เป็นหินอัคนีพุซึ่งเกิดจาก
การเย็นตัวของลาวาในลักษณะเดียวกับหินไรโอไรต์ แต่มีองค์ประกอบของแมกนีเซียมและเหล็กมากกว่า จึงมีสีเขียวเข้ม
   
          5) หินพัมมิซ (Pumice) เป็นหินแก้วภูเขาไฟชนิดหนึ่ง
ซึ่งมีฟองก๊าซเล็กๆ อยู่ในเนื้อมากมายจนโพรกคล้ายฟองน้ำ มีส่วนประกอบเหมือนหินไรโอไลต์ มีน้ำหนักเบา ลอยน้ำได้
ชาวบ้านเรียกว่า หินส้ม ใช้ขัดถูภาชนะทำให้มีผิววาว
   
          6) หินออบซิเดียน (Obsedian) เป็นหินแก้วภูเขาไฟ
ซึ่งเย็นตัวเร็วมากจนผลึกมีขนาดเล็กมาก เหมือนเนื้อแก้วสีดำ
 2. หินชั้นหรือหินตะกอน (Sedimentary Rock) คือ หินที่เกิดจากการผุพังของหินอัคนี หรือหินแปร ที่แตกตัวเป็นเศษหินขนาดเล็ก หรือเกิดจากการผุพังของซากพืชและ
ซากสัตว์หรือทราย ดิน โคลนและแร่ธาตุต่างๆ แล้วถูกลมและน้ำพัดพามาตกตะกอนทับถมและ
อัดตัวเป็นเวลานาน หินชั้นมีอยู่ 75% ของหินบนเปลือกโลก ตัวอย่างเช่น หินทราย
หินปูน หินดินดาน หินกรวด หินศิลาแลง และถ่านหิน เป็นต้น
ตัวอย่างหินชั้นหรือหินตะกอน
หิน
แร่หลัก
ลักษณะ
ที่มา

หินกรวดมน
Conglomerate
ขึ้นอยู่กับก้อนกรวด
ซึ่งประกอบกับเป็นหิน
เนื้อหยาบ เป็นกรวดมน
เป็นก้อนเชื่อมติดกัน
เม็ดกรวดที่ถูก
พัดพาโดย
กระแสน้ำและ
เกาะติดกัน
ด้วยวัสดุประสาน

หินทราย
Sandstone
ควอรตซ์ SiO2
เนื้อหยาบสีน้ำตาล
สีแดง
ควอรตซ์ในหินอัคนี
ผุพังกลายเป็น
เม็ดทราย
ทับถมกัน

หินดินดาน
Shale
แร่ดินเหนียว Al2SiO5(OH) 4
เนื้อละเอียดมาก สีเทา
ผสมสีแดงเนื่องจาก
แร่เหล็ก
เฟลต์สปาร์ใน
หินอัคนี
ผุพังเป็น
แร่ดินเหนียว
ทับถมกัน
ตัวอย่างหินชั้นหรือหินตะกอน (ต่อ)
 
หิน
แร่หลัก
ลักษณะ
ที่มา

หินปูน
Limestone
แคลไซต์ CaCO3
เนื้อละเอียด มีหลายสี
ทำปฏิกิริยากับกรด
การทับถมกันของตะกอน
คาร์บอนเนตในทะเล

หินเชิร์ต
Chert
ซิลิกา SiO2
เนื้อละเอียด
แข็งสีอ่อน
การทับถมของซากสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ
ในท้องทะเลจนเกิดการตกผลึกใหม่
ของซิลิกา

 3. หินแปร (Metamorphic Rock) คือ หินที่เกิดจาการแปรสภาพของหินอัคนี และหินชั้น ซึ่งได้รับความร้อน แรงดัน และปฏิกิริยาเคมี แต่ยังไม่ถึงจุดหลอมเหลวจนทำให้รูปร่าง โครงสร้าง และส่วนประกอบเปลี่ยนไป หินแปรบางชนิดยังแสดงเค้าเดิม บางชนิดผิดไปจากเดิมมากจนต้องอาศัยดูรายละเอียดของเนื้อใน หรือสภาพสิ่งแวดล้อมจึงจะทราบที่มา อย่างไรก็ตามหินแปรชนิดหนึ่งๆ จะมีองค์ประกอบเดียวกันกับหินต้นกำเนิด แต่อาจจะมีการตกผลึกของแร่ใหม่ ทำให้ได้แร่หรือหินชนิดใหม่ หินแปร มีอยู่ 23% ของหินเปลือกโลก ตัวอย่างหินแปร ได้แก่ หินอ่อนแปรมาจากหินปูน หินชนวนแปรมาจากหินดินดาน หินควอตซ์ไซด์ หินเซลต์ และหินไนส์ เป็นต้น หินแปรส่วนใหญ่เกิดขึ้นในระดับลึกใต้เปลือกโลกหลายกิโลเมตร ที่ซึ่งมีความดันสูงและอยู่ใกล้กลับหินหนืดร้อนในชั้นแอสทีโนสเฟียร์ แต่การแปรสภาพในบริเวณใกล้พื้นผิวโลกเนื่องจากสิ่งแวดล้อมโดยรอบก็คงมี นักธรณีวิทยาแบ่งการแปรสภาพออกเป็น 2 ประเภท คือ          
         1) การแปรสภาพสัมผัส ( Contact metamorphism) เป็นการแปรสภาพเพราะความร้อน เกิดขึ้น ณ บริเวณที่หินหนืดหรือลาวาแทรกดันขึ้นมาสัมผัสกับหินท้องที่ ความร้อนและสารจากหินหนืดหรือลาวาทำให้หิน
ท้องที่ในบริเวณนั้นแปรเปลี่ยนสภาพผิดไปจากเดิม

 

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: